کد خبر: ۴۱۴۳۵۵۳

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۴۰۲ - ۰۸:۰۵

چشمه‌سار‌های حکمت / ۳۱

اهمیت جهاد در کلام امیرالمؤمنین(ع)

حبیب‌الله صابری‌نسب، پژوهشگر نهج‌البلاغه و مدرس دانشگاه به ارکان و ابعاد ایمان اشاره کرد و گفت: حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه جهاد در راه خدا را در قالب‌های مختلف از نشانه‌های ایمان معرفی کرده است.

حبیب‌الله صابری‌نسب، پژوهشگر نهج‌البلاغه و مدرس دانشگاه، در گفت‌و‌گو با ایکنا از استان مرکزی، ضمن گرامیداشت سوم خرداد، آزادسازی خرمشهر و روز مقاومت مردم دزفول، جهاد در راه خدا را یکی از ارکان و اساس دین برشمرد و اظهار کرد: مبارزان و مجاهدان عرصه مقاومت از صدر اسلام تاکنون هیچ‌گاه در برابر ظلم آرام ننشسته‌اند و برای براندازی ظالمان از جان و مال خود گذشتند.

صابری‌نسب با بیان اینکه مبارزه با ظلم به دین اسلام محدود نشده و تمام انبیای الهی در زمان حیات خود با ظالمان به مبارزه برخاسته و مؤمنان دین خدا را نیز به یاری دعوت کرده‌اند، اظهار کرد: دفاع از ارزش‌ها هیچ‌گاه محدود به دوره و برهه زمانی خاص نبوده و خداوند متعال به واسطه ابزار و الگوهای مختلف راه رسیدن به عبد الهی بودن را به انسان‌ها نشان می‌دهد. البته در این مسیر افرادی نیز هستند که قصد دارند با ترفندها و فریب‌های مختلف انسان را از مسیر درست بازدارند که در این زمان هوشیاری و آگاه به شرایط زمانه بودن به فرد برای انتخاب راه درست کمک می‌کند.

بیشتر بخوانید:

دوراندیشی در کلام حضرت علی(ع)

چگونگی مهارت نفس از نگاه حضرت علی(ع)

چگونگی کنترل زبان از نگاه نهج‌البلاغه

نسخه حضرت علی(ع) برای خانه تکانی دل

اهمیت دعا در کلام امیرالمؤمنین(ع)

ارکان ایمان

وی به فرازی از حکمت سی‌و‌یکم نهج‌البلاغه که مولا(ع) می‌فرماید: «وَ سُئِلَ (علیه السلام) عَنِ الْإِيمَانِ، فَقَالَ الْإِيمَانُ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ: عَلَى الصَّبْرِ وَ الْيَقِينِ وَ الْعَدْلِ وَ الْجِهَاد، از حضرتش در رابطه با ایمان سؤال شد، پاسخ داد: ایمان استوار بر چهار پایه است: شکیبایی، باور، عدالت، جهاد» استناد کرد و افزود: رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس به ارزش‌های اسلامی اعتقاد و باور داشتند و برای پاسداشت اعتقادات و آرمان‌ها از تمام هستی خود گذشتند.

صابری‌نسب صبر را یکی از مبانی ارزشی رزمندگان اسلام در طول جنگ تحمیلی دانست و ادامه داد: تمام شاخصه‌های رفتاری و ارکان ایمان که مولا علی(ع) در نهج‌البلاغه از آن یاد فرمودند بین رزمندگان موج می‌زد و این شاخصه‌ها بین فرماندهانی همچون همت، باقری، جهان‌آرا، باکری و ... بیش از دیگران نمود عینی داشت و به واسطه همین باورها به فیض شهادت نیز نائل آمدند.

وی به تشریح جهاد پرداخت و افزود: جهاد در راه خدا در قالب‌های مختلف تعریف شده و در هیچ زمانی از بین نخواهد رفت. فقط شاید از معنی به معنی دیگر تبدیل شود. برای نمونه در هشت سال دفاع مقدس جهاد به‌صورت نبرد فیزیکی بود و امروز جهاد در قامت ابعاد فرهنگی، مذهبی و اعتقادی تعریف می‌شود. البته جهاد سیاسی، جهاد علمی و سایر ابعاد نیز مورد توجه است که در جایگاه خود معنا دارد.

صابری‌نسب در ادامه توضیحات خود گفت: انسان‌های مجاهد در مسیر مبارزه با موانعی برخورد کرده و با تلاش مصاعف سعی دارند این موانع را از بین ببرند. اگر در مسیر جهاد، مانع و دشمنی وجود نداشته باشد، بدون تردید مبارزه معنای واقعی ندارد. سعی انسان در از بین بردن این موانع باعث می‌شود تا مبارزه معنا پیدا کرده و در مسیر درست قرار بگیرد. رزمندگان در سال‌های جنگ در برابر رژیم بعث عراق جهاد را تحقق بخشیده و باعث شدند نیروهای دیگر مردمی نیز به آنان بپیوندند و در نهایت به پیروزی برسند.

آراستگی جهادگران به زینت تقوا

این مدرس دانشگاه با استناد به فرازی از خطبه 27 نهج‌البلاغه که می‌فرماید: «فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ، فَتَحَهُ اللهُ لِخاصَّةِ أَوْلِیائِهِ، جهاد درى از درهاى بهشت است و خداوند این در را به روی دوستان خاص خود گشوده است»، به تشریح اهمیت جهاد پرداخت و ادامه داد: جهاد اصغر(مبارزه با دشمن ظاهری) و جهاد اکبر(مبارزه با نفس اماره) دو نوع جهادی است که در کتاب‌های دینی بارها در مورد آن شنیده و خوانده‌ایم. ایشان در ادامه این فراز در توصیف جهادگران آوردند: «وَ هُوَ لِباسُ التَّقْوَى وَ دِرْعُ اللهِ الْحَصِینَةُ وَ جُنَّتُهُ الْوَثِیقَةُ، و آن لباس تقوا زره محکم خداوند و سپر مطمئن او است». بیان این جملات بیانگر این است که مجاهدان باید به زینت تقوا آراسته باشند تا بتوانند از سر موانع عبور کنند.

صابری‌نسب تصریح کرد: مقام معظم رهبری در کنار دو واژه جهاد اصغر و جهاد اکبر از واژه جهاد کبیر نیز یاد کرده‌اند که این امر در دنیای فعلی که دشمن با تمام ابزار خود برای انحراف ذهن نوجوانان و جوانان ما به میدان آمده است ضرورت پیدا کرده است. این توصیه رهبری ریشه در آیات الهی دارد که می‌تواند به آیه 52 سوره مبارکه «فرقان»: «فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا، پس از كافران اطاعت مكن و با [الهام گرفتن از] قرآن با آنان به جهادى بزرگ بپرداز» اشاره کرد.

این پژوهشگر در ادامه به خطبه 47 از نهج‌البلاغه: «اللهَ اللهَ فِي الْجِهَادِ بِأَمْوَالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ وَ أَلْسِنَتِكُمْ فِي سَبِيلِ اللهِ، خدا را خدا را كه در جهاد با مال و جان و زبان خويش در راه خداوند كوتاهى نكنيد [و از هر سه وسيله در اين راه بهره گیرید» اشاره و اظهار کرد: جهاد با انفس در معنای حضور در میادین نبرد، جهاد مال نیز حمایت مالی و جهاد زبان تبلیغ برای ترویج امر الهی برای حفظ اسلام و قرآن تعبیر می‌شود.

صابری‌نسب در پایان از اساتید دانشگاهی و فرهنگیان فعال در آموزش و پرورش خواست تا از تبلیغ زبانی در خصوص مسائل فرهنگی کوتاهی نکرده و با تمام قوا از مبانی قرآنی و سیره اهل‌بیت(ع) برای نشر آموزه‌های دینی الهام بگیرند. جهاد با زبان زمینه رشد، پیشرفت و آبادانی در ابعاد مختلف را فراهم می‌کند. نبی مکرم اسلام(ص) نیز فرمودند: «آنانی که جهاد در راه خدا را ترک کنند فقیر و ذلیل شده و دینشان به تدریج از بین می‌رود»؛ از این رو در شرایط کنونی که دشمن با تمام ابزار رسانه‌ای و تبلیغی به میدان آمده شایسته نیست ما اساتید دانشگاه و مدرسان در مدارس سکوت کرده و کار را فقط برعهده دولتمردان و مسئولان فرهنگی بگذاریم.